Euskal Herriko heziguneetan 8 oro martxoa balitz, natural ikasiko genituzke emakume zientzialariak. Eta idazleak, artistak, kazetari, agintariak. Etxekoandre, filosofo, piratak. Maistrak, ardogile, jende ez-konsorteak. Gizon zaintzaileak.

8 oro martxoa balitz, ez genuke ezagutuko “bere ikasgaia” eta jarrerazko eduki, gaitasun zein zeharkako balioen artean pareta bat eraikitzen duen irakaslerik. Izan ere, maisu-maistra eta irakasle ororen programek, ikasgaia edozein izanik ere, barne hartuko lukete pedagogia feminista bati dagokion begirada barneratzaile errotikakoa.

Eta heziguneetan 8 oro martxoa balitz, ikasleei ez genieke burua eginen gorputza ikasmahaien azpian ahazteko. Izan ere, ohartuta geundeke gorputza badutela ikasleek, edo, bertze gisa batean erranda, hezigunera sartzeko unetik beretik gorputza buruari atxikia badakartela ikusiko genuke, ezbairik gabe. Are, ohartuta geundeke gainerako komunitate-kideon gorputzekin baita ere. Beraz, 8 guztiak martxokoak balira, hezkuntza den prozesu eta egoera saldo horren une orotan afera hau kontuan hartzera animatuko ginateke. Gorputza diogu, eta harekin, bistan dena, beharrak, desirak, formak eta bestetasunak.

Ondorioz, 8 oro martxoa balitz, eskuak orean sartuta eta zikin direla irakatsi eta ikasiko litzateke eskolatzearen maila, etapa eta aldi orotan, ideiak ukituko lirateke eta ekintzak pentsatuko.

Teoriak zeloz tinkatutako kotoi puxketa eta behatzetako tinta orban lirateke 8 guztiak martxokoak balira, eta, berdin, pentsamendua litzateke etxeko orantzaz egindako ogi borobil potoloen labekada bat, trikotatutako jertse bat, galdutako Lego piezaren erreplika 3 D-n inprimatuta, erreximenta potoa, zuzendariari karta supiztaile arranditsu bat, Euskadi Gazteako hurrengo maketa sariduna, gerezi baten landaketa.

8 oro martxoa balitz, heziguneetan zaintza ikusiko litzateke eta ez litzateke ikastetxeko zolak, arbelak, komunak eta bazter oro garbi izanagatik ere, oraindik ikusi ez dugun gertaera  hori. Ez litzateke ere ikasleak elikatuta eta osasuntsu egunero etorriagatik ere oraindik aitortu ez dugun lan hori. Ez litzateke ezta ere, ikastetxeetako jantoki eta kafetegietan egunero elikagai prestatuak topatzeagatik ere oraindik sumatu ez dugun gauza hori. Eta ez litzateke, bistan dena, bere jite politiko kritikoari bizkarra emanda, ezjakintasun patriarkalaren alfonbrapera kondenatu dugun eduki hezitzaile transgresore hori.

8 oro martxoa balitz, dagoeneko ez litzateke martxoaren 8rik. Igual.