Pentsatzearen inguruan hainbat definizio eta ideia aztertzen aritu naiz. Hauxe da aurkitu ditudan hainbat proposamen:

Pentsatzea buruan ideiak sortzea da, errealak edo irudizkoak izan daitezkeenak. Zentzu honetan, jendeak egoera hipotetikoak aztertu eta denbora pixka bat eskaintzeko gai da hauei buruz hausnartzeko. Ideia nagusia denbora-tarte jakin batean gerta daitezkeen probabilitateak aztertuz ariketa mental bat egitea da. Irudimenezko pentsamendu prozesu honetan, giza adimenak etorkizunean bistaratu daitezkeen ideietan edo sinesmenetan oinarrituta egiten du lana, kontuan hartu eta gauzatu daitezkeen heinean.

Pentsatzeak gai zehatz bat bereizteko ekintza logikoari ere egiten dio erreferentzia. Hau da, pertsona batek aukera anitz aztertzen ditu erabakirik onenak hartzeko eta kontzienteki asimilatzeko. Esan daiteke edozein ekintza arretaz aztertzen dela aldez aurretik, etorkizunean gatazkak edo erabaki txarrak saihesteko.

Pentsatzeko ekintzak pentsamenduen eraketa dakar, sortzaileak, abstraktuak edo arrazionalak izan daitezkeenak. Horri esker, ideiak formulatu eta gauzatzeko modurik onena aurkitu dezakegu.

Idea horrekin, esan daiteke (eta hala gertatzen da) pentsatzeak ideiak sortzen dizkigula, eta ondorioz, ideiek gure animoa markatzen dutela.

Beraz, pentsamendua burura  datorkigu, honek gugan ideia sortzen du, eta ideiek gure egoeran eragina du. Errazago ulertzeko: gerta daiteke (eta gertatzen da sarri) zerbait bururatu, eta egia izan ala ez, gugan sortzen duela gure aldartea, eta honek gure portaera markatzen du.

Eta hau guztia, zergatik? Nora eramaten gaitu?

Galdetu nahi diot nire buruari, ea zein eragina duen gugan pertsona txiroen jokabideak.

Sarri entzuten dugu, pertsona pobreek dituzten “kapritxoetaz”:

Jatekorik apenas ez dute, eta mugikorra nahi dute; Zailtasun izugarriak aurrera egiteko, eta haurrak etengabe izaten dituzte; eta abar luzea.

Galdera hauek (eta beste asko) erantzuteko, bi adibide datozkit burura:

Jaume Funes psikologo eta hezitzailearen hitzaldi zoragarri batean aipatzen zuen, nola helduen (profesionalak barne) izaera paternalista batetik, geuk erabakitzen genuen zer zen egokia eta zer ez nerabeentzat, eta mugikorra izatea ez genuen “beharrezkotzat” hartzen, ez zen oinarrizko artikulua. Baina, beraiei galdetuz, guztiz beharrezkotzat hartzen zuten, lagunekin komunikatzeko nahi eta nahizkotzat jotzen baitzuten.

Zenbat aldiz ari gara heldu profesionalak erabakitzen zer den hoberena gazte-nerabeentzat, eta horren ondorioz, tailer eta ikastaroz betetzen ditugu. Orain gutxi entzuten nion bezala, Jaumek hauxe dio: “Nerabeak nazkatuta daude tailerretaz. Gera gaitezen entzutera!!!”.

Pertsona txiroek haurrak izateko duten “grinaz” youtube-n ikusgai dagoen “¿Qué tienen los pobres en la cabeza?” ikustea aholkatuko nuke. Bideoan aldez aurretik ditugun aurreiritzi ugari desmontatzeko guztiz aproposa dela deritzot.

Ez dut bideo zoragarri honen spoiler-ik egin nahi, baina bada gaia ilustratzeko aipatzen den esaldi esanguratsua: “biolentzia mendeku forma bat izaten hasten da, besteek dutena izan nahi dugulako”.

Aurreiritziz beteta gaude. Plisti Plastako gure familia gunean ditugun arau gutxiren artean, bat gailentzen da: ez epaitzea. Horretarako badugu errefrau txinatarra ikusgai:

“Ez epaitu besteak, beren bizitzaz deus ez dakigulako”.

Pentsamendu ildo honekin jarraituz, oso garrantzitsua deritzogu besteen inguruan gehiago ezagutzea, hobeto ulertzea, enpatizatzea. Honen inguruan kontu txiki bat:

San Adriá de Besós-eko hezitzaile batek kontatzen zidan familia guneetan hasi zenean ohartu zela oso sinpatika zela, ez ordea enpatikoa. Honek beste jarrera bat eskatzen baitu.

Eta pentsatzearen kontuarekin hasi bainaiz, pentsatzen jarraituko dut.

Zer sentituko dute familia txiroetako haurrek egunero bizi izaten dituzten hainbat egoeretan?

Adibidea:

Ostirala, la, la. Txutxe eguna esan ohi den moduan. Gelakoak izan daitezken beste haurrak poltsa txutxez beterik, plazan dabiltza jolasean. Nik, amak esanda, ezin dut txutxerik erosi.

Zer sentituko du?