Julene Armendariz Ezeiza pedagoga perinatala eta psikoterapeuta humanista da. Haurdunalditik lehen haurtzarora bitarteko familiei laguntzen die, eta urteak daramatza haziera-taldeak, tailerrak eta hitzaldiak dinamizatzen. Bere lanaren ardatzetako batzuk lotura afektiboa, haurren behar emozionalak, erregulazio emozionala eta gurasoen ongizatea dira. Hik Hasi aldizkarian bere hitzetan oinarritutako artikulua argitaratu zuten.

Zer gertatzen da etxera bigarren haurra etortzen denean?

Haur batetik bi haur izatera igarotzea ez da kopuru kontua. Familiako harremanak, errutinak eta rolak berrantolatzeko prozesua da, eta haur nagusiak ere trantsizio hori bizitzeko laguntza eta denbora behar ditu.

Bigarren haur baten etorrerak poza, ilusioa eta itxaropena ekartzen ditu familiara. Baina, aldi berean, aldaketa sakona ere bada. Ordura arte hiru kidez osatutako familia batek beste kide bat hartuko du, eta horrek eguneroko antolaketa ez ezik, familiako harreman eta loturak ere aldatuko ditu.

Gurasoentzat, ohikoa da hainbat zalantza agertzea: Nola egingo dugu bi haurrekin? Lehen haurrari behar duen arreta emateko gai izango gara? Nola banatuko dugu denbora? Eta, agian, kezka intimoago bat ere bai: bigarren haurra lehenengoa bezainbeste maitatzeko gai izango ote gara?

Galdera horiek guztiak trantsizioaren parte dira. Bigarren haurra jaiotzean, ez da lehen haurrari eskaintzen zaion maitasuna zatitzen; familia-harremanak zabaldu eta eraldatu egiten dira. Hala ere, aldaketa hori ez da automatikoki erraza izaten, eta familiako kide bakoitzak bere egokitzapen-prozesua behar du.

Eta haur nagusiak zer sentitzen du?

Helduentzat haurraren etorrera albiste pozgarria bada ere, haur nagusiarentzat esperientzia konplexuagoa izan daiteke. Orain arte gurasoen arreta ia esklusiboa izan badu, bat-batean beste haur batekin partekatu beharko du denbora eta espazioa.

Horregatik, emozio kontrajarriak agertzea guztiz ulergarria da. Haurra pozik egon daiteke bere anaia edo arreba txikia ezagutzeagatik, eta aldi berean haserrea, tristura, beldurra edo jeloskortasuna senti ditzake.

Jeloskortasuna, ikuspegi pedagogikotik, ez litzateke arazo edo portaera txar gisa hartu behar. Haurrak bizi duen aldaketari ematen dion erantzun bat da. Helduen egitekoa ez da emozio hori desagerraraztea, baizik eta ulertzen eta adierazten laguntzea.

Horretarako, garrantzitsua da haur nagusiari mezu argia helaraztea: familiara haur bat etortzeak ez du bere lekua desagerrarazten. Oraindik ere gurasoen arreta, kontaktua, zaintza eta babes emozionala behar ditu.

“Handia zara” ez da beti erantzuna

Bigarren haurra iristean, haur nagusiari azkarregi “handia” dela esatea ohikoa da. Baina anai-arreba nagusia izateak ez du esan nahi bat-batean autonomia handiagoa izan behar duenik edo lehen baino gutxiago zaindu behar dugunik.

Aitzitik, trantsizio-garaietan segurtasuna are garrantzitsuagoa izan daiteke. Eguneroko errutinei eustea, gurasoekin bakarka egoteko uneak bilatzea, haren emozioak entzutea eta konparazioak saihestea lagungarriak dira.

Ez da beharrezkoa denbora guztian jarduera bereziak prestatzea. Batzuetan, hamar minutu besterik ez dira behar: elkarrekin ipuin bat irakurri, jolasean aritu edo besterik gabe haurrarekin egon. Gakoa ez da denbora asko izatea, baizik eta haurra une horretan benetan presente dagoen heldu batekin sentitzea.

Familia osoa zaindu

Bigarren haurra iristean, arreta jaioberriarengan zentratzea naturala da. Baina familiaren ongizatea zaintzeko, ikuspegia zabaldu behar da: ama, aita, haur nagusia eta jaioberria sistema bereko kideak dira.

Horregatik, laguntza-sarea aurrez prestatzea estrategia pedagogiko eta familiar garrantzitsua izan daiteke. Senideek edo lagunek etxeko lanetan laguntzea, janaria prestatzea, erosketak egitea edo haur nagusiarekin denbora pasatzea oso baliagarria izan daiteke gurasoen zama arintzeko.

Azken batean, bigarren haurra iristea ez da “lehen haurrak anaia edo arreba bat izatea” bakarrik. Familia osoak harremanak berrantolatzeko egiten duen bidaia da. Bidaia horretan, haur nagusiaren emozioei lekua egitea, gurasoen ongizatea zaintzea eta laguntza-sarea aktibatzea dira trantsizioa modu osasuntsuan bizitzeko gakoetako batzuk.