Urtea hasten denean, etxeko agenda berriro betetzen da: eskolara eta lanera buelta, ohiko ordutegiak, eskolaz kanpokoak… Eta tartean, galdera deseroso bat, urte berriko asmo-onen kutsua duena: zer egingo dugu pantailen kontuarekin?

Askotan, oporretan, oreka apurtu egiten da. Haur eta nerabe batzuek egunak pasatzen dituzte bideojokoetan murgilduta, eta beste batzuek telefonoa edo tableta apenas ukitu dute. Eta orain, errutinara bueltatzearekin batera, helduoi dagokigu pantaila-ohitura berriak eraikitzea; ez bakarrik haur eta nerabeentzat, guretzat ere bai (edo batez ere).

Ez da errudunik bilatzeko garaia. Oporrak askotan “kaosa” dakarte, eta ondo dago. Baina urte berriaren hasierak aukera ederra eskaintzen digu: pantailen inguruko bizimodu berria adosteko unea izan daiteke. Urrats egingarriak identifikatze aldera, pausoz pauso irudikatu dezakegu:

  • Lehenengo, onartu nondik gatozen. Haurrari eta nerabeari entzun: “Zer leku izan du zuretzat gailu digitalak oporretan edo aurreko urtean? Zure lagunekin komunikatzeko erabili duzu? Jolas edo ekintza berriak esploratzeko erabili duzu? Zer gustatu zaizu? Zer ikasi duzu?”
  • Ondoren, adostu nondik jo nahi dugun. Ordutegi edo denbora-mugak adosteaz gain, zertarakoez hitz egiteko une aproposa da. Hasieran ez da komeni kolpe batez murrizketa handiak egitea, baina ongizaterako osasuntsuak diren ohiturak familian adostea oso garrantzitsua da: “Lotara joan aurretik ez dugu pantailarik ikusiko (ezta telebista ere). Familian ondo pasatzeko bideojolas bat aukeratuko dugu, asteburuetan elkarrekin jolasteko.”
  • Eta azkenik, balioak azaleratu. Pantailak ez dira denbora pasatzeko tresna soilak: lagunarteko komunikazioa, ikaskuntza, sormena edo lasaitzeko momentuak ere izan daitezke. “Zeintzuk dira zuen familian onargarriak diren erabilerak? Zeintzuk dira marra gorriak? Eta zer ekintza edo erabilera dira zuen familian sustatu nahi duzuenak?”.

Familian pizten diren eztabaiden muina zenba daitezkeen kontuetan zentratu ohi da, batez ere, denboran. Horrek daukan balioa kendu gabe, garrantzitsuagoak eta baldintzagarriagoak diren bi kontuetan arreta jartzera animatu nahi zaituztet. Hona hemen hausnartzeko galdera batzuk:

  • Zer aplikazio edo jolas mota erabiltzen dira?
  • Zer eduki mota kontsumitzen dira?
  • Zer ekintza egiten dira teknologiarekin?

Agian, gakoa izan daiteke pentsatzea nola bizi nahi dugun gure etxeko mundu digitala. Helduok gidatutako hausnarketa da, baina txikiek ekarpen handia egin dezakete, ia beti, gurekin denbora igarotzea lehenesten dutelako (nerabezaroan zurrunbiloa etortzen den arren). Erronka argia da: teknologia digitalaren eta pantailen erabilera debekuaren edo gehiegikerien sinonimo ez bihurtzea, eta bizitza osasuntsu eta orekatu baten parte bihurtzea. Urte berri bat hasi da, bai, eta gure aukera hemen has daiteke: pantaila-ohitura berriak sortzea, gure seme-alabekin batera, familian.