Sailetik apartekoa
Haur bakoitza mundu bat da, bakoitzak bere erritmora ikasten du, denok ditugu gure erronka propioak. Hala da. Lehen kolaborazioan piztia gautarren alde egin nuen, munstroaren defentsa, bertzetasunari goratzarre. Eta aniztasuna da norma, erran nuen. Hala da. Baina aniztasunaren laudorioaren arriskua dakart gaur. Zenbait errealitate gordin leuntzeko arriskua, ikusezin bihurtzekoa. Munstroa ez da ikusten, ez ahantz.
Denak gara desberdinak, baina denok ez dugu abiapuntu bera. Eta abiapuntua ez da soilik berezi egiten gaituen zerbait, partikular, bakar; desabantaila ere bada. Aniztasunak zenbait pertsona apartatu egiten ditu. Sailetik apartekoa da berezia, eta badakigu zer dagoen sailetik aparte. Lilura, erranen du baten batek. Eta bai, eta ez. Sailetik aparte bazterra dago, ez nahas.
Dena dago eraikita normarentzat, pertsona eta gorputz normatiboarentzat, heterosexualzisgenero-zuri-gizon-ikasketadun-heldu-neurotipiko-funtzionalarentzat. Aurkiaren neurrira egina dago mundua. Araua betetzen ez duena, kanpora. Ifrentzua. Eta eskola ez da salbuespena. Eskola inklusibo hau.
Ume bat behin, betaurrekoak jarri behar zizkiotelako: “Denok ditugula gure gauzak? Ez! Nor, nor joaten da fisiora, osteopatara aldi oro, nork ditu ebakuntzak, minak? Nork ezin ditu ruedak egin, pinuarena, nork galtzen ditu eskola-egun eta oporrak, urtebetetze, entrenamendu eta dantzaklaseak? Nork du horrelako gorputz bat? Nor doa logopedara, optometristara? Eta orain betaurrekoak gainera… Denok ez, gure eskolan nik bakarrik dut hau!”. “Ados. Zure kondizioa, batzuetan putakeria bat da, arrazoi duzu”. Hori entzun nahi zuen, eta ez denok ditugula gure gauzak. Ezin da dena normalizatu, ezin da atergabe aniztasunaren diskurtsoa erabili: denak gara bereziak, bakoitzak ditu bere gaitasunak, bere mugak, dena da anitza. Bai, eta ez. Ume hori jaio zen momentutik bertze errei batetik doa, bide ez-egokitu batean barrena, zuloak saihestuz. Ez da zero puntua, negatiboan hasten da kontaketa. Eta hori berak badaki, onartzen du, onartzen ez duena da bertzeon ez(in) ikusia.
Umeak daraman motxila horren pisua ingurukoen bizkarrean ere sumatzen da. Familia osoaren bizitza baldintzatzen du. Badago higadura bat, energia fisiko eta emozionala ahitzen duena. Tantaz tanta doa higatzen, ez da erraz antzematen, eta hain goaz itsu gainontzekoak autopistako errei nagusian. Baina umeak hori ere gorpuzten du, bere sistema familiarraren oihartzun hori. Babesgabetasunaren oihartzuna. Babesgabetasuna, bai. Gurasoek masterrak egiten dituzte biologian, genetikan, medikuntzan, erizaintzan, psikologian; borroka burokratiko amaigabeak dituzte diagnostikoetarako, laguntzetarako, terapietarako; bidaiak, mediku-bixita bukaezinak, espezialista mordoa, gastu ekonomiko itzela; zaintza handia; beldurra, bakardadea, kulpa, etengabeko kezka. Zenbat zalantza, dena ziurgabetasun. Sekulako karga mentala eta neke emozional sakona.
Ume horren gurasoak behin bertze heldu bati: “Buruko minez doa gaur eskolara…”. “A, bai, gurea ere bai, ezta, txiki?”. Eta gurasoa antsietate-hatsanka batez tarrapataka: “Maitea, minez bazaude deitu eta joanen gara bila, irakasleari erranen diot ez zaudela guztiz ongi, eta adi egoteko, eta lasai eskatu etxera etortzeko behar baduzu, eta zu ere bai (lagunari), etorri lasai buruko minez bazaude…”. Eta bertze heldua eta bertze umea irribarrez, trankil: “Eskerrik asko, baina ez da ezer, pasako da!”. Eta umearen gurasoak arnasestuka jarraitzen du, betartea zimurtuta, giharrak uzkurtuta, histerikoa dela sentituz, argi gorria piztuta doala beti. Alarmista bat dela, sobera babesten duela. Kulpa. Beharrik gero badakien irri egiten bere buruaz.
Gainerakoentzat bizitzan huskeria dena, erraza, pentsatu gabe egiten dutena, automatikoki, natural bizi dutena, bertze batzuentzat aldats ia bertikala da. Kognitiboki, fisikoki edo emozionalki sostengatzen duten guziak denean du eragina, eta inor gutik erreparatzen dio horri. Denon baldintzak ez dira berdinak. Gaur egungo mundu hau guti batzuentzat baino ez da erraza, baina batzuentzat latza da.
Eta bai, ume hauek, sailetik apartekoak dira!
Iruzkinik ez "Sailetik apartekoa"