Gaurkoan, pasa den astean eskuetara etorri zitzaidan artikulu bat hartu nahi dut hizpide. Honela zioen izenburuak: A new-generation parental attitude affecting gifted adolescents’ psychological resilience: helicopter parenting (“Adimen gaitasun handiko nerabeen erresilientzia psikologikoan eragina duen guraso-jarrera berri bat: helikoptero-gurasotasuna”) (Yılmaz eta Yalçın, 2021).

Haim Ginott psikologo eta pedagogo ezaguna izan zen guraso-helikoptero (helicopter parent) kontzeptua lehen aldiz erabili zuena, 1969an argitaratutako Between Parent & Teenager liburuan. Helikoptero-gurasotasuna (helicopter parenting) seme-alaben bizitzan gehiegizko arreta, babesa eta kontrola duen hazkuntza-estilo gisa ezagutzen da.

Erresilientzia psikologikoa aldiz, norbanakoak bere bizitzako aldaketa eta egoera zailetara egokitzeko edo aurre egiteko duen gaitasuna da; egoera negatibo bati aurre egitean arrisku-faktoreen eta babes-faktoreen arteko elkarrekintzaren ondorioz gertatzen den prozesua (Karaırmak, 2006). Babes-faktore esanguratsuak dira baliabide pertsonalak eta sozialak eta familia-harmonia maila egokia hautematea. Horrela, arazoak konpontzeko gaitasunak, gizarte-trebetasun aurreratuak, pentsamendu kritiko eta logikoaren erabilerak, gai etikoekiko sentikortasunak, eskolaz kanpoko interesek eta lorpenen gogobetetasunak erresilientzia sustatzen dute (Alexopoulou et al., 2019). Ez ordea, hazkuntza hiperbabesleek.

Yılmaz eta Yalçınek (2021) helikoptero-gurasotasunak gaitasun handiko ikasleen erresilientzia psikologikoan duen eragina ikertu zuten. Turkiako 12 eta 18 urte bitarteko gaitasun handiko  533 ikasle aztertu ondoren lortutako emaitzen arabera, ikasle hauek hautemandako helikoptero-gurasotasun mailak modu negatibo eta esanguratsuan aurreikusten du beren erresilientzia psikologikoa. Hau da, zenbat eta guraso-helikoptero jarrera handiagoa somatu ikasleek euren gurasoengan, orduan eta erresilientzia-maila baxuagoa erakutsi zuten.

Ikerketa honetan aita eta amen arteko ezberdintasun esanguratsurik egon ez bazen ere, ikerlan berriago batean (Yavaş Çelik, 2025) amek aitek baino guraso helikopteroen jarrera handiagoa dutela eta faktore soziolaboral zein bizipen traumatikoek gurasoen kontrol-joera areagotu dezaketela ikusi zen. Etxetik kanpo lan egiten zuten amek eta aurretik seme-alabaren baten heriotza bizi izan zuten gurasoek puntuazio nabarmen altuagoak eman zituzten.

Gainera, azken urteetako ikerketek erakutsi dute hazkuntza hiperbabesle hau jasotzen duten haurrek depresio-maila altuagoak, joera neurotikoak, antsietate handiagoa, jokabide arriskutsuak, besteekiko mendekotasuna, autonomia txikiagoa eta bizitza akademiko eta sozialarekiko asebetetze txikiagoa izateko aukera handiagoak dituztela (Schiffrin et al., 2014). Horretaz gain, gurasoen kontrol psikologiko hori lorpenera edo emaitza onak izatera bideratzen denean, beldurra eta motibazio eza piztu ohi dira gaitasun handiko ikasleetan eta horrek eskolari uko egitea ekar lezake (Garn eta Jolly, 2015).

Gauzak horrela, interesgarria da gurasook geure jokabideari erreparatzea: helikoptero kontrolatzaile baten antzeko portaera al dut?

Hona hemen, gerora moldaketak izan baditu ere, fenomeno hau neurtzeko lehenik eraiki zen Helicopter Parenting Scale (HPS) edo Helikoptero-gurasotasunaren Eskalako itemak euskaratuta (LeMoyne eta Buchanan, 2011):

  1. Hazten nindoan bitartean nire gurasoek nire mugimendu bakoitza gainbegiratzen zuten.
  2. Batzuetan sentitzen nuen nire gurasoek ez zutela uste nik nire erabakiak har nitzakeenik.
  3. Nire gurasoek gauzei neure kabuz zentzua ematen edo konpontzen uzten zidaten.*
  4. Nire gurasoentzat oso garrantzitsua zen bizitzan inoiz huts ez egitea.
  5. Nire gurasoek ez zioten beldurrik bizitzan estropezu egiten uzteari.*
  6. Nire gurasoek maiz esku hartzen zuten nire ordez bizitzako arazoak konpontzeko.
  7. Hazten nintzen bitartean, batzuetan nire gurasoen proiektu bat nintzela sentitzen nuen.
  8. Nire gurasoak beti egon dira oso sartuta nire jardueretan.
  9. Nire gurasoen iritzi edo judizioan konfiantza handiagoa dut nirean baino.
  10. Gurasoekin oso gutxitan hitz egiten dut erabakiak hartu aurretik.*

(Izartxodunei alderantzizko balioa ematen zaie). 

Gure seme-alabek esaldi horietan altu puntuatuko gintuzketela ustez gero, posible da luzera begira mesederik egiten ez egotea. Holakotan, lagungarri izan daiteke geure buruari zergatik jokatzen dugun horrela galdetzea: «zeren beldur naiz?», «zer ekidin nahi dut?», «zer lortu?»… Eta baita semea edo alaba nola sentituko den pentsatzea. Uzten al diogu bera izaten eta ahal duen neurrian bidea berak egiten?

«Zailtasun ororen erdian dago aukera» —Albert Einstein.

Bibliografia

Alexopoulou, A., Batsou, A. eta Drigas, A. (2019). Resilience and Academic Underachievement in Gifted Students: Causes, Consequences and Strategic Methods of Prevention and Intervention. International Journal of Online and Biomedical Engineering (iJOE), 15(14), pp. 78–86. https://doi.org/10.3991/ijoe.v15i14.11251

Garn, A. C. eta Jolly, J. L. (2015). A model of parental achievement-oriented psychological control in academically gifted students. High Ability Studies, 26(1), 105–116. 10.1080/13598139.2015.1028614.

Karaırmak, Ö. (2006). Psikolojik sağlamlık, risk faktörleri ve koruyucu faktörler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 129-142.

LeMoyne, T. eta Buchanan, T. (2011). Does “hovering” matter? Helicopter parenting and its effect on well-being. Sociological Spectrum, 31(4), 399–418. https://doi.org/10.1080/02732173.2011.574038

Schiffrin, H. H., Liss, M., Miles-McLean, H., Geary, K. A., Erchull, M. J. eta Tashner, T. (2014). Helping or hovering? The effects of helicopter parenting on college students’ well-being. Journal of Child and Family Studies, 23(3), 548-557. https://doi.org/10.1007/s10826-013-9716-3

Yavaş Çelik, M. (2025). Adolescents’ Evaluation of Their Parents in Terms of Helicopter Parenting Attitudes. Children, 12(2), 247. https://doi.org/10.3390/children12020247

Yılmaz, H. eta Yalçın, H. (2021). A new-generation parental attitude affecting gifted adolescents’ psychological resilience: helicopter parenting. Journal of Gifted Education and Creativity, 8(3), 121–129. https://dergipark.org.tr/en/pub/jgedc/issue/66339/1049063