Pantaila hitza gorrotatzen amaituko dudala uste dut. Ez berez daukan esanahiagatik, hainbestetan ematen duen zeresanengatik baizik. Berez, sakon aztertzen badugu, ez da pantaila bera arazoa: geu gara. Utzidazue anekdota (aski ezagun) bat kontatzen.

Aurreko astean, bikotea eta biok bilera bat geneukan eta, aurretik, taberna batetik pasatu ginen, eramateko kafe baten bila. Beste bezero batzuk zeuden barran eskatzen, beraz, apur bat itxaron behar izan genuen. Halakoetan, inguruan dauden pertsonak begiratzen ditut, kolektibitate indibidualizatua aztertzeko asmoz edo: zer egiten duten; telebistan zer dabiltzan begira; bikoteren bat badago, nola begiratzen dioten elkarri… Izaki sozialak gara eta, bakardadean bada ere, ekintza sozialak egiten eta bilatzen ditugu maiz.

Tabernaren arakatze horretan, ama bat eta umetxo bat ikusi nituen elkarrekin. Haurrak 2 urte inguru izango zituen eta, merienda ordua zenez, horixe ari zen egiten: platano gozo bat jaten. Zein zen egoera, baina? Pantaila bat zegoen bere aurpegiaren aurrean, tablet bat, eta platanoa joan-etorrian zebilen, amaren eskuan, haurrak “ez dakit zer” ikusten zuen bitartean. Nire begiek ikusten zutena zera zen: mundutik at dagoen haur bat, zer jaten ari zen kontziente ez zena, eta bere amarekin begiradarik gurutzatzen ez zuena. Baina hori ez zen ikusi nuen bakarra: amak ere begirada galdua zuen, pantailarik gabe, baina tabernako leihotik harago zihoan ikusmiraz.

Ez dizuet gezurrik esango: asko amorratzen naute halako egoerek, haurraren anulazio bezala bizi ditudalako. Konpetentzia digitala esaten dugunean, ez gara horretaz ari; are gutxiago helduaren konpetentzia digitalaz, ez baitu erakusten teknologia digitalak balio erantsia eskainiko duten egoeretan erabiltzeko irizpideak dituenik. Baina konpetentziaz harago, haurra kontuan hartzen ez dela sentitzen dut, “anulazioa” sufrimenduz bizi dut, ia-ia (edo ia-ia-rik gabe) bere oinarrizko eskubideak errespetatuko ez balira bezala.

Era berean, nire buruari esfortzu bat eskatzeko beharra ere sentitu dut, ama bere buruarekiko sentituko duen kulpabilitate mailatik gorago ez jartzeko: nondik dator amarengan ere nabaritutako “anulazioa”? Zer gertatu dakioke egoera hori horrela kudeatzeko? Ziur bere arrazoiak dituela… eta enpatia martxan jartzen saiatu naiz, epaiak alde batera utzi eta guraso guztiok ahal dugun eta hoberen egiten saiatzen garela lehenengo lerrora ekarrita.

Eta, nire barne-hausnarketetan beti amaitzen dudana bezala amaitu dut: ez dakigu zer ari den gertatzen egoera horretan. Ez gara inor ama epaitzeko, ezta haurra kontuan ez hartzeko ere. Horrela, haurrarekin begirada gurutzatzeko saiakera egin dut eta, tabernatik irten baino lehen, bere begiak nireekin gurutzatu dira eta, keinu zirikatzaile bat egiteko asmoz, mingaina atera eta begia kliskatu diot. Haurrak barre egin du, bere amari begiratu eta berriro pantailara bueltatu ditu begiak, beste platano zati bat hartzeko ahoa zabalduz.

Argi dago pantaila hor dagoela, baina gero eta argiago daukat: eztabaida pantailatik harago joan behar da, ez baita pantaila, geu gara.