Gero eta zailagoa da familia, lana eta norberarentzako denbora uztartzea
Euskadiko familia askok gainezka sentitzen direla aitortu dute. Laneko ordutegiak, seme-alaben zaintza, etxeko lanak eta adineko senideen beharrak bateratzea gero eta zailagoa da. Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako txosten batek egoera hori aztertu du, eta familiei laguntzeko neurriak proposatu ditu.
Gaur egun, familia askorentzat egunerokoa benetako lasterketa bihurtu da: lanera joan, haurrak eskolara eraman, eskolaz kanpoko jardueretara eraman eta bila joan, etxeko lanak egin, afaria prestatu… Eta, tartean, norberarentzako denbora pixka bat aurkitzen saiatu.
Egoera horren atzean dagoen estresa aztertu du Eusko Jaurlaritzak, «Euskadiko familien estresa» izeneko txostenean. Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak aurkeztu du azterlana, eta ondorio nagusia argia da: familia askok presio handia sentitzen dute eguneroko ardura guztiei erantzun nahian.
Hiru lurralde historikoetako familiei, haurrei eta nerabeei entzun ondoren, ikerketak agerian utzi du lana eta familia bateratzeko zailtasunak, ordutegiak eta zaintza-lanak direla estresaren eragile nagusietako batzuk.
Seme-alabak eta gurasoak zaindu behar dituen belaunaldia
Familia batzuetan, seme-alabak hazteaz gain, adineko gurasoak zaintzea ere egokitzen zaie helduei. Horixe da «ogitarteko belaunaldia» deiturikoaren errealitatea: bi belaunaldiren zaintza beren gain duten pertsonena.
«Gure seme-alabak zaintzen ditugu, baina baita gure gurasoak ere. Bi ardura horiek batera eramateak zama emozional eta antolaketa-lan handia sortzen du», azaldu du Melgosak.
Ardura horiek pilatzen direnean, nekea agertzen da, pazientzia gutxitzen da eta pertsonen ongizate emozionalak ere sufritzen du. Askotan, gainera, zaintza-lanen pisu handiena emakumeek hartzen dute beren gain.
Emakumeek jarraitzen dute zaintza-lan gehienak egiten
Txostenean jasotako lekukotzek erakusten dute etxeko eta zaintzako lanak ez daudela oraindik modu orekatuan banatuta. Emakume askok lanetik edo beren denbora pertsonaletik kendu behar izaten dute familiaren beharrei erantzuteko.
Sailburuaren arabera, erantzukizunak partekatzea erronka handia da oraindik. Zaintza ez litzateke pertsona bakar baten ardura izan behar, eta familia barruan zein gizartean bidezkoago banatu beharra dago.
Egoera horrek emakumeen atsedenari eta norberaren zaintzari ere eragiten die, eta neke emozionala pilatzeko arriskua handitzen du.
«Ez naiz denetara iristen»: familia askoren sentipena
Batzuetan, gurasoek ez dute denborarik, energiarik edo laguntza nahikorik izaten eguneroko guztiari aurre egiteko. Eta horrek erruduntasun-sentimendua sor dezake: haurrekin denbora gehiago eman nahi, lanean hobeto aritu, etxea txukun eduki eta, ahal bada, norberarentzat ere tarte bat hartu.
Baina txostenak mezu argi bat azpimarratzen du: familiek laguntza behar izatea ez da porrot pertsonala.
«Familiek esaten digutena da ez direla denetara iristen. Egoera hori hain ohikoa denean, arazo kolektiboa da, eta erakundeen erantzuna behar du», adierazi du Melgosak.
Horregatik, gurasoak errudun sentiaraztea saihestu behar dela nabarmendu du sailburuak. Laguntza eskatzea ez da ahultasun-seinale, eta familiek entzunak eta babestuak izateko aukera izan behar dute.
Ordutegiak, joan-etorriak eta etengabeko presak
Familia askoren egunerokoa antolatzea ez da batere erraza. Laneko ordutegiak, eskolako sarrera- eta irteera-orduak, eskolaz kanpoko jarduerak eta joan-etorriak bateratu behar dira, askotan denbora justuarekin.
Zailtasunak are handiagoak dira inguruan laguntzeko seniderik edo gertuko laguntza-sarerik ez duten familientzat.
Sailburuak azaldu duenez, leku batetik bestera presaka ibiltzea eta beti erlojuari begira egotea dira estresa gehien eragiten duten egoeretako batzuk.
Landa-eremuetan, berriz, auzokideen eta komunitatearen laguntza-sareek zama hori arintzen lagun dezakete. Horrek agerian uzten du inguruko pertsonen babesa eta elkarri laguntzeko harremanak zein garrantzitsuak diren familien egunerokoan.
Zer egingo da familiei laguntzeko?
Txostenaren ondorioak ikusita, Eusko Jaurlaritzak hainbat neurri jarri nahi ditu martxan, familiei egunerokoa errazteko eta estresa arintzeko.
Besteak beste, honako ekimen hauek aurreikusi ditu:
- Familientzako gida praktiko bat prestatzea, eguneroko egoerei aurre egiteko baliabide eta aholku erabilgarriekin.
- Gurasotasun positiboko programak indartzea, bereziki 0 eta 6 urte bitarteko haurrak dituzten familientzat eta nerabeen gurasoentzat.
- Elkarri laguntzeko gune gehiago sortzea, familiek esperientziak partekatu eta laguntza-sareak eraiki ahal izateko.
- Familien, eskolen eta gizarte- eta hezkuntza-arloko profesionalen arteko elkarlana hobetzea, haurren eta nerabeen ongizatea zaintzeko.
- Arazoari buruzko sentsibilizazioa areagotzea, familia askok bizi duten egoera ezkutuan gera ez dadin.
Zaintzea guztion ardura da
Seme-alabak haztea, adinekoak zaintzea eta lana zein etxeko ardurei aurre egitea ez litzateke familia bakoitzaren esku bakarrik geratu behar.
Txostenak gogorarazten digu familia askok antzeko zailtasunak bizi dituztela, eta horiei aurre egiteko ez dela nahikoa norberak hobeto antolatzea edo ahalegin handiagoa egitea. Denbora, laguntza eta zaintza bidezkoago banatzeko aukerak behar dira.
Izan ere, gurasoek ere atseden hartzeko, beren burua zaintzeko eta seme-alabekin presarik gabe egoteko aukera behar dute. Familiak hobeto daudenean, haurren ongizatea ere indartzen da.
Iruzkinik ez "Gero eta zailagoa da familia, lana eta norberarentzako denbora uztartzea"