Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak Hezigiro plana jarri du martxan, ikastetxe publikoak tenperatura altuetara eta klima-aldaketak ekarritako egoera berrira egokitzeko. Aireztapena hobetzea, itzal-guneak sortzea, patioak naturalizatzea, babesleku klimatikoak sortzea eta, beharrezkoa denean, klimatizazio-sistemak ezartzea aurreikusten ditu ekimenak. Lehen neurri gisa, lau ikastetxetan toldoak jarriko dituzte. Plana, ordea, pixkanaka ezarriko da, eta oraindik ez dira zehaztu zenbat ikastetxetan esku hartuko den, zein izango diren epeak edo zenbatekoa izango den inbertsioa.

Maiatzaren amaierako eta ekainaren hasierako beroaldiek agerian utzi zuten ikastetxe askok ez dutela tenperatura altuei aurre egiteko behar besteko prestaketarik. Bilboko hainbat ikastetxetan 35 gradutik gorako tenperaturak salatu zituzten familiek, eta Gipuzkoan ere 30 gradutik gorakoak izan ziren zenbait ikasgelatan. Egoerak ondorioak izan zituen ikasleengan, eta guraso elkarteek eta hezkuntza-komunitateko beste eragile batzuek neurri “berehalakoak” eskatu zituzten.

Arazoa, gainera, ez da aurtengo beroaldietara mugatzen. Guraso elkarteek gogorarazi dute urteak daramatzatela eraikinak eta patioak egokitzeko neurriak eskatzen. Haien aldarrikapenen artean daude, besteak beste, isolamendua hobetzea, itzal-guneak sortzea, patioak naturalizatzea eta beharrezkoa denean klimatizazio-sistemak ezartzea.

Lau ikastetxetan hasiko dira

Hezigiro planaren lehen neurriak Bizkaiko lau ikastetxe publikotan ezarriko dituzte: Barakaldoko Bagatza HLHIn, Bilboko Luis Briñas-Santutxu BHIn eta Pagasarribide IPIn, eta Mungiako Legarda HLHIn. Lau zentro horietan toldoak jarriko dituzte, “premiazko” beharrei erantzuteko.

Jaurlaritzaren arabera, ordea, ez dago neurri bera ezarri beharrik ikastetxe guztietan. Eraikinaren orientazioa, kokapena, arkitektura eta ingurunea aztertuko dira, eta horren arabera erabakiko da zer den egokiena. Era horretan, Eraikin bakoitzaren ezaugarriak, kokapena eta beroarekiko zaurgarritasuna aztertu dituzte, eta diagnostiko horretatik abiatuta definituko dituzte esku-hartzeak.

Planak, besteak beste, aireztapena hobetzea, eguzki-babesak eta itzal-guneak sortzea, patioak birnaturalizatzea, birgaitze energetikoa egitea eta babesleku klimatikoak sortzea aurreikusten du. Baldintza teknikoek hala gomendatzen dutenean, klimatizaziorako soluzio espezifikoak ere planteatzen ditu.

Planaren erronka: neurriak noiz iritsiko diren

Hezigiro Euskadiko sare publiko osora zabalduko dela iragarri du Hezkuntza Sailak, Haur Hezkuntzatik Lanbide Heziketara. Hala ere, plana “progresiboki” garatuko dela dio, eta oraingoz ez du zehaztu zenbat ikastetxetan esku hartuko duen ezta neurri guztiak noiz egongo diren martxan ere.

Gipuzkoaren kasuan, Hezkuntza Sailak adierazi du ikastetxe publikoetako zuzendaritzekin harremanetan jarriko dela ikasturte honetan. Helburua da maiatzeko beroaldietan ikastetxeek bizi izan zuten egoera ezagutzea eta azpiegiturak hobetzeko neurriak lantzea.

Era berean, ikastetxe askok egoerara egokitzeko neurriak hartu dituzte: ikasleak gela freskoagoetara eramatea, leiho eta ateekin aire-korronteak sortzea, kanpora ateratzea, ur-jolasak egitea edo bestelako jarduerak antolatzea. Neurri horiek baliagarriak izan daitezke muturreko egun jakinetan, baina ez dute azpiegituraren arazoa konpontzen. Horregatik, hezkuntza-komunitateko hainbat eragilek azpimarratu dute berehalako neurriak eta epe luzeko inbertsioak uztartu behar direla.

Klimatizazioaz harago

Bestalde, Luis Del Portillo EHUko Ingeniaritza Energetikoko katedradunak Argia hedabideari bi gomendio proposatu dizkio, Hezigiro plana hobetzeko. Hasteko, egokitzat jo du Jaurlaritzaren planak neurri pasiboei emandako garrantzia. Itzala, eguzki-babesak, isolamendua edo aireztapen egokia bezalako neurriek beroari aurre egitea ahalbidetu dezakete energia-kontsumoa handitu gabe.

Adituak, hala ere, hutsune bat ikusten du aireztapenaren planteamenduan: tenperaturaren kontrol automatizatua. Sentsoreen eta kontrol-sistemen bidez, eraikina gehiegi berotu aurretik aireztapena aktibatu eta kanpoko aire freskoagoa aprobetxa liteke. Izan ere, ikasgela dagoeneko bero dagoenean hoztea zailagoa eta energetikoki garestiagoa dela azaldu du.

Bestalde, adituak eta hezkuntza-komunitateko hainbat eragilek azpimarratu dute ikastetxeak ez direla ikasgelak bakarrik. Patioen naturalizazioak, landarediak eta itzal-guneek ere garrantzia dute beroaren aurrean. Horrela, eraikinaren barruko zein kanpoko espazioak egokitzea litzateke klima-aldaketaren aurrean ikastetxeak prestatzea.

Ikasturte berria hastear

Hezigiro planeko lehen neurriek, Bizkaiko lau ikastetxeetan izango duten eragina ikusteke dago. Izan ere, benetako proba ikasturtean zehar etorriko da. Irailean beroaldiak errepikatzen badira, ikastetxeek berriro egin beharko diete aurre tenperatura altuei.

Horregatik, eztabaida ez da soilik maiatzeko beroaldiei erantzutea. Klima-aldaketaren ondorioz, ikastetxeak etorkizuneko baldintza klimatikoetara egokitzea da erronka. Orain, ikastetxeek eta familiek begiratuko dute neurriak zenbateraino iristen diren ikastetxeetara, zein epeetan eta ea benetan bermatzen duten haurren eta hezkuntza-komunitate osoaren ongizatea bero egunetan.